دلفد: بزرگترین وب سایت خودرو ایران
جست و جو در دلفد
انتخاب شهر
انتخاب شهر
نمایندگی ها و فروشندگان
لوازم و قطعات وسیله نقلیه
مجله دلفد
لیست برندهای شرکت خودروسازی

پیشنهاد های شگفت انگیز دلفد

منتخب سردبیر
راهنمای انتخاب روغن موتور

راهنمای انتخاب روغن موتور

مهسا حاتمیان مطالعه: 1 ماه قبل بازدید: 24

در این راهنما از سایت دلفد در مورد راهنمای انتخاب روغن موتور مناسب به ارائه نکاتی مهم می پردازیم. شناخت ویژگی ها، مشخصات روغن موتور مناسب به شما کمک می کند تا به راحتی روغن موتور مرغوب را برای ماشین خود انتخاب کنید. روغن موتور نقش مهمی در روانکاری و خنک کاری قطعات موتور دارد از این رو باید در انتخاب آن دقت کافی داشت.
روغن موتور براساس دو فاکتور مهم یعنی غلظت و کیفیت انتخاب می شود بنابراین شما باید آگاهی کافی در مورد انواع روغن موتور و استاندارهایی که در این زمینه است داشته باشید. در این مطلب اطلاعات مفیدی در مورد نحوه انتخاب روغن موتور مناسب گردآوری کرده ایم.

نحوه انتخاب روغن موتور مناسب

برای انتخاب روغن موتور مناسب باید به دو ویژگی زیر توجه ویژه داشته باشیم.

  • گرانروی یا ویسکوزیته SAE
  • کیفیت API

در ادامه برای اینکه درک درستی در مورد نقش روغن موتور و اجزای سیستم روغن کاری داشته باشید این موارد را به طور خلاصه بیان می کنیم و در ادامه نحوه انتخاب روغن موتور مناسب را تشریح می کنیم.

روغن موتور چه نقشی در خودرو دارد؟

با توجه به اینکه موتور چهار عمل (مکش، تراکم، احتراق و تخلیه) را انجام می دهد در مرحله احتراق دمای زیادی تولید می شود و موتور به مرور گرم می شود. همچنین پیستون و سیلندرها و از طرف دیگر شاطون با یاتاقان و میل لنگ با هم در تماس هستند، بنابراین به روغن موتور نیاز است تا هم از اصطکاک بین این قطعات خودداری کند و هم اینکه دمای موتور را خنک نگه دارد.

روانکاری در خودرو بسیار مهم و حیاتی است و اگر روانکاری بین قطعات به خوبی انجام نشود عمر قطعات مکانیکی چندین سال کاهش می یابد. حتی در نظر داشته باشید که روانکاری قطعات موتور به قدری مهم است که حتی چند ثانیه تاخیر باعث آسیب جدی به قطعات موتور می شود. تمامی اجزا و قطعات مکانیکی که با یکدیگر در تماس هستند باید روان کاری شوند زیرا روغن از تماس مستقیم این قطعات جلوگیری کرده و سطح آن ها را می پوشاند در نتیجه مانع سایش آن ها می شود.

چرا روانکاری روغن موتور اهمیت دارد؟

زمانی که دو سطح با یکدیگر در ارتباط هستند اگر روانکاری انجام نشود به دلیل تماس های مکرر و اصطکاکی که بین آن ها به وجود می آید، ناهمواری های روی هر دو سطح پدیدار می شود. این ناهمواری ها سبب شده تا اصطکاک بین دو جسم بیشتر و دمای حاصل از این اصطکاک نیز افزایش یابد. اما اگر بین دو سطح با روغن آغشته شود اصطکاک به میزان زیادی کاهش یافته و عمر قطعات افزایش می یابد.

اجزای سیستم روغن کاری موتور

در ادامه هر یک از اجزای سیستم روغن کاری موتور را شرح می دهیم تا آشنایی بیشتری با نحوه روانکاری و روغن کاری موتور داشته باشید.

سینی یا کارتر روغن موتور

سینی یا مخزن که کارتر نیز نامیده می شود در کف موتور قرار دارد و محل ریختن روغن موتور می باشد.

پمپ روغن موتور

پمپ روغن موتور در شکل های مختلفی طراحی می شود اما ساده ترین نوع آن از چرخ دنده هایی برخوردار است که در خلاف جهت یکدیگر می چرخند و روغن را از پایین مکش کرده و با فشار به سمت لوله بالایی پمپ می کنند. پمپ روغن نیروی لازم برای چرخش چرخ دنده ها را از میل لنگ موتور دریافت می کند.

فیلتر روغن موتور

فیلتر روغن موتور نقش تصفیه کننده روغن را برعهده دارد. روغن پس از پمپ شدن به فیلتر روغن رسیده تا تصفیه شود.
در نظر داشته باشید که در برخی از خودروها از دو فیلتر روغن استفاده می شود یکی از این فیلترها قبل از پمپ و فیلتر دیگر بعد از پمپ قرار دارد.

نحوه صحیح انتخاب روغن موتور

روغن موتور

روغن موتور با گردش در بین مجاری و مسیرهای تعبیه شده سبب روان کاری قطعات و جذب گرما می شود. برای روغن موتور از روغن های مخصوصی استفاده می شود که در ادامه به آن ها می پردازیم.

مسیر روغن کاری روغن موتور

پس از عبور روغن موتور از فیلتر، روغن به مجاری و مسیرهای روغن کاری در موتور می رسد. مجاری ها در بلوک سیلندر و سرسیلندر تعبیه شده است و با کمک شیارها به قطعاتی که نیاز به روغن کاری دارد می رسد.

روغن کاری میل لنگ و شاطون

برا روغن کاری میل لنگ و شاطون سوراخ هایی در میل لنگ و یاتاقان تعبیه شده است که روغن از مجرا ها وارد این سوراخ ها می شود و سپس از طریق یاتاقان به شاطون می رسد.

روغن کاری جداره سیلندر

جداره سیلندر به طور دائم در تماس با پیستون است و از این رو نیاز به روان کاری دارد. در برخی از خودروها برای روغن کاری سیلندر از اسپری استفاده می شود که با فشار روغن را به جداره سیلندر می افشاند. در برخی از خودروها از شیارهای شاطون برای اسپری کردن روغن به جداره سیلندر استفاده می شود.

روغن کاری پیستون

روی پیستون سه رینگ وجود دارد که رینگ اول برای کمپرس کردن پیستون است و رینگ پایین جهت پاکسازی روغن از جداره سیلندر است تا مانع ورود روغن به محفظه سیلندر شود.
زمانی که پیستون بالا می آید؛ جداره سیلندر پر از روغن می شود اما زمانی که پیستون پایین می آید، رینگ پیستون تمامی روغن ها را جذب کرده و به داخل سینی روغن می ریزد.

اجزای تشکیل دهنده روغن موتور

  • روغن پایه
  • مواد افزودنی

به طور معمول 80 درصد مواد تشکیل دهنده روغن موتور، روغن پایه است و 20 درصد مواد افزودنی برای پیشگیری از خوردگی و زنگ زدگی موتور می باشد.

نکته: برای روغن کاری موتور بهتر است از روغن موتور مخصوصی که کارخانه سازنده ماشین تعیین کرده است استفاده شود.

راهنمای خرید روغن موتور مناسب

با توجه به افزایش قیمت خودروها توجه و معاینه دوره ای آن بسیار اهمیت دارد، یکی از مهمترین قطعات خودرو، موتور می باشد که باید به صحت عملکرد آن توجه ویژه ای داشت، روغن موتور نقش مهمی در سلامت موتور ایفا می کند از این رو انتخاب روغن موتور مناسب حائز اهمیت است. در زیر شاخص های مهم که باید در انتخاب روغن موتور مناسب به آن توجه کنید را ذکر کرده ایم.

  1. شاخص SAE
  2. شاخص API
  3. شاخص نوع درجه روغن
  4. شاخص پایه روغن

استاندارد SAE فاکتوری مهم در راهنمای انتخاب روغن موتور

گرانروی یا ویسکوزیته از شاخص های مهم روغن موتور محسوب می شود. به عبارتی شاخص ویسکوزیته به چسبندگی و مقاومت سیال در برابر حرکت تعریف می شود. گرانروی یا ویسکوزیته سیالات با یکدیگر متفاوت است و باید روغن موتور مناسب با گرانروی استاندارد را انتخاب کرد، زیرا ویسکوزیته در روغن موتور اهمیت بسزایی دارد. به طور عامیانه روغن موتور که ویسکوزیته بالایی دارد غلیظ و روغن موتور که ویسکوزیته پایین دارد رقیق نامیده می شود.
استاندارد SAE (Society Of Automotive Engineers) به معنی انجمن مهندسین خودرو است و استانداردهای لازم در مورد ویسکوزیته روغن موتور را منتشر می کند.

استاندارد SAE تعیین کننده ویسکوزیته روغن موتور در دما و فشارهای متفاوت می باشد و از اعداد بین 10، 20، 30، 40، 50 و 60 تشکیل شده است. این استاندارد تعیین کننده این است که مدت زمانی که طول می کشد تا روغن در دمای 100 درجه سانتی گراد از مقابل یک نقطه عبور کند چقدر است.

عدد 10 در SAE نشان دهنده کمترین میزان گرانروی روغن موتور است و عدد 60 نشانگر گرانروی بالای روغن موتور است. یعنی 10 SAE به این معنی است که کمتر از 10 ثانیه طول می کشد تا روغن از یک نقطه مشخص عبور کند. اما SAE 60 به این معنی است که بیشتر از 45 ثانیه طول می کشد تا روغن از یک نقطه مشخص عبور کند.

البته به مرور تغییراتی روی این استاندارد انجام شده است و حرف W (winter) نیز در این استاندارد به کار می رود که حداقل گرانروی در سرمای زمستان را نشان می دهد. به عبارتی W ویسکوزیته در دمای 0 فار نهایت را نمایش می دهد.

برخی از روغن ها با توجه به اینکه شاخص SAE آن ها یکسان بود اما در دمای انجماد رفتار متفاوتی نشان می دادند از این رو شاخص VI ویسکوزیته معرفی شد که در ادامه به آن می پردازیم.

نکته: در هوای سرد بهتر است از روغن با ویسکوزیته پایین و در هوای گرم از روغن با ویسکوزیته بالا استفاده کرد.

نحوه انتخاب روغن موتور مناسب

نوع درجه روغن یکی از فاکتورهای راهنمای انتخاب روغن موتور

روغن موتور به دو دسته کلی زیر تقسیم می شود.

  1. تک درجه
  2. چند درجه

روغن موتور تک درجه

روغن موتور تک درجه یا (Mono grade OR signal grade) در دو گروه کلی تابستان و زمستان قرار می گیرد، روغن موتور تک درجه برای زمستان به شش گروه زیر تقسیم می شود.

  • 0W
  • 5W
  • 10W
  • 15W
  • 20W
  • 25W

برای مثال 25W نشان دهنده این است که ویسکوزیته روغن در فصل زمان در دمای سرد 25 است.
روغن موتور تک درجه به پنج گروه برای فصل های غیر زمستان تقسیم می شود.

  • 20
  • 30
  • 40
  • 50
  • 60

برای مثال 60 نشان دهنده این است که ویسکوزیته روغن در دمای 100 در فصل غیر زمستان 60 است.

روغن موتور چند درجه (چهار فصل)

روغن موتور چند درجه یا چهار فصل (Multi-grade) که روغن چهار فصل نیز شناخته می شود دامنه وسیعی از دمای سرد استارت در زمستان تا دمای بالای موتور در تابستان را پوشش می دهد. درجه SAE برای این روغن ها از دو درجه تشکیل شده است. برای مثال 10W-40 برای روغن موتور چند درجه اطلاعات زیر را بیان می کند:

  • 10W نشان دهنده استاندارد معادل با روغن تک درجه ای در فصل زمستان است.
  • 40 نشان دهنده استاندارد معادل روغن تک درجه ای در فصل غیر زمستان است.

استاندارد API شاخصی مهم در انتخاب روغن موتور

استاندارد API که مخفف عبارت (American Petroleum Institute) به معنی موسسه نفت آمریکا است و تعیین کننده سطح کیفیت روغن موتورها می باشد.
در واقع برای رتبه بندی کیفیت روغن موتور ها از این استاندارد استفاده می کنند. هر روغن موتوری دارای API منحصر به فرد است. همچنین در نظر داشته باشید که شاخصه API برای موتورهای بنزینی و دیزلی متفاوت است. برای موتورهای بنزینی API با حرف S نمایش داده می شود و برای روغن موتورهای دیزلی API با حرف C نمایش داده می شود.

  • استاندارد API برای روغن موتور بنزینی برای رتبه بندی از حروف A تا N استفاده می کند. برای نمایش این استاندارد ابتدا عبارت API ذکر می شود و سپس حرف S که نشان دهنده موتور بنزینی است و سپس یکی از حروف A تا N نوشته می شود.
  • استاندارد API برای روغن موتور دیزلی برای رتبه بندی از حروف A تا Jاستفاده می کند.

براساس این شاخصه هر چقدر از حرف N به سمت حرف A برویم، کیفیت روغن موتور کاسته می شود. برای مثال روغن موتور با شاخصه API SN کیفیت بیشتری نسبت به شاخصه API SA دارد.
موتورهای دیزلی نیز این قاعده برخوردار است یعنی هر چقدر به سمت A برویم کیفیت روغن موتور کم می شود و هر چقدر به سمت J برویم کیفیت روغن موتور افزایش می یابد. برای مثال API CJ کیفیت بیشتری از API CA دارد.

پایه روغن موتور یکی از شاخاص های راهنمای انتخاب روغن موتور

  1. پایه روغن معدنی
  2. پایه روغن نیمه سنتتیک
  3. پایه روغن سنتتیک

پایه روغن معدنی Mineral

این نوع روغن بر پایه نفت خام ساخته شده است و از ساده ترین و ابتدای ترین نوع روغن موتورها به شمار می رود. این روغن موتور نیاز به افزودنی های زیادی ندارد و بیشتر نقش روان کاری موتور را انجام می دهد.

راهنمای خرید روغن موتور

پایه روغن نیمه سنتتیک Semi Synthetic

این روغن بین روغن های معدنی و سنتتیک است. یعنی برخی از ویژگی های روغن معدنی و برخی از ویژگی های روغن سنتتیک را برعهده دارد.
نیمه سنتتیک ها کیفیت بهتر و مرغوب تری نسبت به روغن معدنی داشته و در شرایط کارکرد دشوار عملکرد بهینه تری ایفا می کنند.
شرکت سازنده خودرو نوع روغن مناسب برای موتور را تعیین می کند و دقت داشته باشید که اگر شرکت سازنده نوع روغن موتور سنتتیک یا معدنی را در نظر گرفته است بهتر است از همان روغن استفاده کنید.

پایه روغن سنتتیک Synthetic

پایه روغن سنتتیک بر پایه نفت خام نمی باشد. این روغن از ترکیبات شیمایی و پلیمر کردن هیدروکربن های آن ها به وجود می آید. شرکت های تولید کننده روغن موتور با ترکیبات خاصی این نوع روغن را فرموله می کنند و افزودنی های مختلفی به آن اضافه می کنند. برخی از افزودنی هایی که تولید کنندگان روغن موتور سنتتیک به روغن اضافه می کنند شامل:

  • شوینده ها
  • ضد خوردگی
  • ضد زنگ زدگی و …

اگر روغن موتور سنتتیک بر پایه پلیمر ساخته شود کارایی و مرغوبیت بیشتری دارد اما اگر روغن موتور بر پایه استر ساخته شود در این صورت کارایی کمتری دارد.

مزایای روغن موتور سنتتیک

  • طول عمر بیشتر نسبت به روغن موتور معدنی
  • خورندگی کمتری نسبت به سایر روغن موتور ها ایجاد می کند.
  • در برابر اکسیداسیون مقاومت بیشتری دارد.
  • تبخیر روغن سنتتیک نسبت به روغن معدنی کمتر است.
  • مصرف سوخت را به دلیل روانکاری و خنک کاری تا 4 درصد کاهش می دهد.
  • شاخص ویسکوزیته بالایی دارا می باشد.

سوالات رایج در مورد راهنمای انتخاب روغن موتور مناسب

آیا می توان از روغن موتور سنتتیک برای موتورهای معدنی استفاده کرد؟

با توجه به اینکه رینگ پیستون و سایر مجاری روغن کاری برای عبور روغن خاصی ساخته شده است از این رو باید به دفترچه راهنما خودرو هنگام خرید روغن موتور مناسب توجه کرد. در نظر داشته باشید که استفاده از روغن موتور سنتتیک برای موتورهایی که برای روغن موتور معدنی سازگار شده اند ممکن است سبب خرابی پیستون و سایر قطعات شود.

چه زمانی نباید از روغن سنتتیک استفاده کرد؟

در موتور سیکلت ها که کلاچ روغنی دارند و یا در خوردوهایی که سازگار با این نوع روغن نیستند نباید از این روغن استفاده شود در غیر این صورت ممکن است موتور دچار روغن سوزی شود.

بهترین روغن موتور کدام است؟

برای انتخاب بهترین روغن موتور مناسب باید براساس دفترچه راهنما خودرو اقدام کرد. همچنین توجه به کیفیت و ویسکوزیته روغن نیز فاکتور دیگری است که در هنگام انتخاب روغن موتور مناسب باید به آن توجه داشته باشید.

چهار فاکتور اصلی در راهنمای انتخاب روغن موتور مناسب

  • دفترچه راهنما خودرو
  • غلظت روغن موتور
  • کیفیت روغن موتور
  • شرایط آب و هوایی

نتیجه گیری از راهنمای انتخاب روغن موتور مناسب

در این راهنما از سایت دلفد نحوه انتخاب روغن موتور مناسب را شرح دادیم. همان طور که بیان شد روغن موتور نقش مهمی در روان کاری و خنک کاری قطعات موتور برعهده دارد.
روغن موتور را براساس غلظت (ویسکوزیته) و کیفیت (API) سنجیده می شود. به طور خلاصه برای انتخاب روغن موتور مناسب باید به دو ویژگی زیر توجه داشته باشید.

  • استاندارد SAE
  • استاندارد API

استاندارد API

این استاندارد برای موتورهای بنزین با حرف S و برای موتور های دیزلی با حرف C شروع می شود. سپس حروف A تا N برای موتور بنزینی و حروف A تا J برای موتورهای بنزینی نمایش داده می شود.

  • برای مثال برای موتورهای بنزینی: SA- SB-SC…. SN
  • برای مثال برای موتورهای دیزلی: CA-CB-CC… CJ

هر چقدر شاخص به سمت A نزدیک تر می شود، کیفیت روغن موتور کاهش می یابد.

استاندارد SAE

این استاندارد برای نمایش میزان غلظت یا ویسکوزیته روغن موتور به کار می رود و از اعداد 10-20-30-40-50-60 و حرف W برای نمایش میزان غلظت ویسکوزیته بهره می برد.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *